على صدرايى خويى

28

كافى پژوهى در عرصه نسخه هاى خطى ( فارسى )

درس خود بر نسخه‌هاى الكافى نشان سماع مىنوشتند و در پايان كتاب هم اجازهء نقل روايت به شاگردان خود مىدادند . تعداد نسخه‌هاى الكافى كه نشان سماع و قرائت و بلاغ دارند ، بسيار زيادند و نسخه‌هايى از الكافى كه در آنها اجازهء نقل روايتْ نوشته شده ، از ده‌ها نسخه متجاوزند . از جمله ، نسخه‌هايى از الكافى كه علّامهء مجلسى در آنها نشان قرائت و سماع يا اجازهء نقل روايت نوشته ، بيش از هفتاد نسخه است . 9 / 1 . اجازات الكافى از ميان يكهزار و ششصد نسخهء خطى كتاب الكافى - كه در بخش دوم معرفى خواهند شد - ، بيش از يك سوم آنها داراى اجازهء حديثى هستند . متون اين اجازات - كه اغلب ، بعد از قرائت و تدريس الكافى نوشته شده‌اند - اطلاعات ارزشمندى در خود دارند ، از قبيل : نام اجازه دهنده ، تاريخ اجازه ، نام اجازه گيرنده ، تصريح به تدريس الكافى و كتاب‌هاى ديگر ، برخى معاصرت‌ها و تلمّذها ، سفرهاى علمى محدّثان و . . . . در اين جا نمونه‌هايى از اجازات حديثى كه اساتيد ، بعد از اتمام درس الكافى براى شاگردانشان نوشته‌اند ، ارائه مىشود : اجازهء ابو غالب زُرارى ( كهن‌ترين اجازهء الكافى ) كهن‌ترين اجازه‌اى كه در آن ، اجازهء نقل روايات الكافى ، مُجاز ( اجازه گيرنده ) داده شده ، اجازهء شيخ احمد بن محمد بن محمد بن سليمان بن حسن بن جهم بن بُكَير بن اعيَن شيبانى ، معروف به ابو غالب زُرارى ( 285 - 368 ق ) است كه براى فرزندش محمد بن عبد الله ابن ابى غالب احمد ، در ذى قعدهء سال 356 ، نگاشته و در رجب سال 367 ، آن را تجديد نموده است . ابو غالب ، الكافى را مستقيماً از كلينى روايت مىكند . « 1 » تقريباً در تمام اجازات حديثى شيعى كه به صورت اجازهء عمومى صادر شده‌اند ، الكافى ، اوّلين كتاب حديثى است كه اجازه نقل آن داده شده است .

--> ( 1 ) . الذريعة إلى تصانيف الشيعة ، ج 1 ، ص 143 .